एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंकले ल्याएको तरङ्ग



सामुरा कामारा ,
फ्रिटाउन, असार १६ ,


एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंक स्थापना गर्ने चीनको निर्णयले विश्वभरका सरकार, वित्तीय विज्ञहरू र विकासका जानकारहरूबीच उत्साहपूर्ण बहस सुरु गरेको छ । दुर्भाग्यवश, बैंकका पक्षमा महत्वपूर्ण समर्थन प्राप्त भइरहे पनि यसको सञ्चालन र मापदण्डसम्बन्धी प्रश्नहरूमा बढी नै ध्यानकेन्द्रित भएको छ । यो जोखिमले उदीयमान बजारको आर्थिक वृद्धिमा मद्दत पु¥याउने गरी स्थापित बहुपक्षीय लगानी संस्थाहरूको भूमिका तथा यस्तो लक्ष्य हासिल गर्नेतर्फ सामना गर्नुपर्ने चुनौतीका विषयमा हुने महत्वपूर्ण छलफलमा ग्रहण लागेको छ ।


हरेक बैंकका कार्यादेशमा एकरुपता हुँदैन । उदाहरणका लागि, एसियाली पूर्वाधार लगानी बैंक पनि मुख्य रुपमा पूर्वाधारमा केन्द्रित हुनेछ । यता, अफ्रिकी विकास बैंकको ज्यादै फराकिलो कार्यादेश छ । तर यी सबै संस्थाहरूका अतिमहत्वपूर्ण निश्चित लक्ष्यहरू तोकिएका छन् : गरिबीबाट मानिसहरूलाई माथि उकास्नु र दिगो विकासलाई प्रोत्साहित गर्नु ।
यी संस्थाहरूका नेतृत्वकर्ताहरूले आफ्ना दुर्लभ स्रोत र साधनलाई विनियोजन गर्दा जटिल विकल्पहरूमा जानुपर्ने हुन्छ । उदाहरणका लागि, उनीहरूले गरिबी र भोकविरुद्धको लडाइँसँग जुधिरहँदा लैङ्गिक समानतामा सुधार ल्याउने, शिक्षामा बढ्दो पहुँच स्थापित गर्ने वा भ्रष्टाचारलाई नियन्त्रण गर्ने कार्यहरूबीच सन्तुलन कायम गर्नैपर्दछ । सिएरा लिओनको अर्थमन्त्री, केन्द्रीय बैंकको गभर्नर तथा हाल विदेशमन्त्रीका रुपमा सेवा गरिसकेकाले मैले धेरै वर्षसम्म यी प्राथमिकताको व्यवस्थापनका सन्दर्भमा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूमा काम गरिसकेको छु र हाम्रो प्राथमिकता देशको द्वन्द्वोत्तर अवस्थामा सुधार ल्याउन आर्थिक विकास नै थियो ।


हाम्रो पहिलो प्रयत्न द्वन्द्वोत्तर विकासका लागि आवश्यक स्रोतसाधन (सफ्टवेयर)को जोहो गर्नु थियो : आधारभूत शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा, जवाफदेही आर्थिक तथा राजनीतिक प्रशासन, तथा नयाँ सामाजिक सुरक्षा छाताको निर्माण । हामीले त्यसपछि आर्थिक विकासका अन्य पक्षहरू (हार्डवेयर)मा ध्यान दियौँ, र सडक तथा ऊर्जासम्बन्धी पूर्वाधारका कार्यहरूलाई गति प्रदान ग-यौँ । साथै, हामीले खानी, मत्स्य व्यवसाय, कृषि व्यवसाय तथा आवास विकासमा प्रत्यक्ष विदेशी लगानीका लागि प्रोत्साहन दियौँ । हरेक देशका चाहना फरक–फरक हुन्छन् भन्ने कुरालाई आत्मसात् गरी अपनाइएका अभ्यासले हामीलाई सफलता हासिल भयो र हामीले सिकेका पाठहरूको सान्दर्भिकता अझ बढेर गयो ।


पन्ध्र वर्षअघि, विश्वले नयाँ शताब्दीको प्रारम्भमा विशेष लक्ष्यहरूसहित सहस्राब्दी विकास लक्ष्य (एमडीजी) अङ्गीकार ग¥यो । आज, एमडीजीका महत्वपूर्ण सफलताका बाबजुद निकै बढी लक्ष्यहरू अद्यापि हासिल हुनसकेका छैनन् । एमडीजी सफल हुने गरी नयाँ दिगो विकास लक्ष्यतर्फ विश्वले तयारी गरिरहँदा हामीले ती लक्ष्यहरू हासिल गर्ने सुनिश्चितताका निम्ति आवश्यक नीतिहरू बनाउनु जरुरी छ । कुनै पनि विकास बैंक वा अरु बहुपक्षीय संस्थाको सफलताको पूर्वशर्तका रुपमा पारदर्शिता र जवाफदेहिताको उच्चतम मापदण्ड अवलम्बन गर्नु हो । यसका साझेदारहरू–विश्वका लगानीकर्ता र नागरिकहरू दुवैले यसको प्रभावकारिताको मूल्याङ्कन गर्न सक्षम हुनैपर्दछ । यसका मुख्य सरोकारवालाहरूमाझको विश्वासलाई प्रेरित नगरेको खण्डमा यो असफल हुनेछ ।


कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको सफलताका लागि उपयुक्त नियमन र समीक्षा अपरिहार्य हुन्छ र सबै विकासका लगानीकर्ताहरूको लक्ष्य नै सुदृढ वातावरण, श्रम र खरिद मापदण्ड आवश्यक हुन्छ । यी संस्थाका नेतृत्वकर्ताहरूले सदैव कसका निमित्त कार्य गरिरहेको छु भन्ने सम्झिनुपर्दछ । स्थानीय समुदायले विकास एजेन्डालाई स्थायित्व प्रदान गर्ने गरी भूमिका निर्वाहका लागि सशक्तीकृत गर्नुपर्दछ । अझ, समर्थ संरचना निर्माण गरी उनीहरूसँग निकट सम्पर्क स्थापित गर्नुपर्दछ । जवाफदेहिताको संयन्त्रहरू केवल लेखापरीक्षण संयन्त्रमात्र होइनन् । तिनीहरू कुनै पनि वित्तीय संस्थाको कार्यसम्पादनका लागि आवश्यक हुन्छन् । हाम्रो सरकारलाई बढी प्रभावकारी बनाउनका लागि मैले सिएरा लिओनमा वर्षौंसम्म यही सिद्धान्तलाई सफलतापूर्वक प्रयोग गरेको छु ।


यसबाहेक, यी लगानीकर्ताहरू फगत परिचालित हुँदैनन् । विश्वका अधिकांश सरकारले लामो संस्थागत ज्ञान आर्जन गरेका छन् । लगानीकर्ता संस्थाहरूले पैसामात्र उपलब्ध गराउँदैनन् नविन सोच पनि आदानप्रदान गर्दछन् र त्यसबाट उपलब्धिहरूमा महत्वपूर्ण सुधार आउनसक्छ । राष्ट्रिय र अरु बहुपक्षीय संस्थाहरूसँगको साझेदारी निर्माणले विश्वव्यापी विज्ञतालाई आफ्नो मुलुकको हितअनुकूल प्रयोगमा ल्याउन सकिन्छ । यथार्थमा, ज्ञान, विधि र अनुसन्धानको आदानप्रदानबाट अफ्रिकी विकास बैंकजस्ता संस्थाहरूको अवस्थामा व्यापक सुधार आउनसक्छ र उच्चतम मापदण्ड तथा उत्कृष्ट अभ्यासलाई अनुशरण गर्न सकिन्छ । सार्वजनिक खरिद, अनुगमन र मूल्याङ्कन तथा क्षमता निर्माणजस्ता क्षेत्रमा विशेष ध्यान दिइनुपर्दछ । साथै, वातावरणीय र सामाजिक सुरक्षालाई प्रवद्र्धन गर्नुपर्दछ । अफ्रिकी विकास बैंकले यसअघि नै आफ्नो कार्यसञ्चालन संरचनामा यी अभ्यासलाई समायोजन गरिसकेको छ । एसियाली पूर्वाधार विकास बैंकको नीति, कर्मचारी भर्ना र अभ्यासमा पनि अफ्रिकी बैंककै पदचिह्नलाई अनुशरण गरिनु अझ बुद्धिमानी ठहर्छ ।
(सिएरा लिओनका विदेशमन्त्री सामुरा कामारा पूर्व–अर्थमन्त्री तथा बैंक अफ सिएरा लिओनका गभर्नर हुन् । प्रोजेक्ट सिन्डिकेट / रासस )


प्रतिक्रिया पठाउनुहोस्

Massage sent -  awaiting for approval

   
सहकारी–कृषि
कर्पोरेट
अन्तर्वार्ता

एमालेलाई मधेसवादी दलले नरुचाए पनि मधेसी जनताले रुचाएका छन्

गत वर्ष संविधान जारी भएपछि एमालेको नेतृत्वमा सरकार गठन भयो । संविधानको विषयमा असहमति जनाएका मधेसवादी दलहरु त्यतिबेलादेखि नै एमालेसँग रुष्ट बन्दै आएका छन् ।...

एमालेका नेता तथा सांसद् हरिप्रसाद उप्रेती
कार्टून
news

भिडियो
cyberlink adds

हाम्रो बारेमा

आर्थिक दैनिक चाहना पब्लिकेसन प्रा.लि.द्वारा प्रकाशित पूर्ण आर्थिक दैनिक पत्रिका हो ।

सम्पर्क

Chahana Publication (Pvt.) Ltd. , Aarthik National Daily (Aarthik Rastriye Dainik)

Setodewal Marg, Kupondole, Lalitpur

Tel : +977-1-5554236

Fax : +977-1-5523181

Email : aarthik.dainik@gmail.com

Marketing Email : marketing.arthikdainik@gmail.com